|
با هنرمندان دفاع مقدس
ايوب آقاخانى- نمايشنامه نويس
اشاره:
ايوب آقاخانى مدرس دانشگاه و عضو پيوسته انجمن نمايشنامه نويسان ايران از نمايشنامه نويسان راديويى پرتلاش عرصه پايدارى است وى مدتهاست در اداره كل نمايش صدا به نويسندگى، كارگردانى و بازيگرى مشغول است، آقاخانى در حوزه پژوهش و مترجمى نيز فعاليت دارد.
ارزيابى شما از نمايشنامه هاى راديويى با محور دفاع مقدس چيست؟
بسيار نزديك به«فاجعه» علتش آسيب شناسى مى خواهد؛ كارشناسى و بحث و نشست مى خواهد، اما گمان قريب به واقعيت شخص من اين است كه هر مضمونى شايد اگر ابعادش پيرايش شود و تنها يك بعد و سويه از آن بماند، نمى تواند بالنده شود؛ نمى تواند درخور و شايان اعتنا شود؛ دفاع مقدس نيز از اين قاعده تبعيت مى كند. جنگى كه تنها يك مسير آن در رسانه قابل طرح باشد و تنها دسته خاصى از افراد حاضر در آن مجوز ورود به «درام رسانه اى» را داشته باشند، به تعداد چند كار مى توان پيش رفت و به خلأ و تكرار و كليشه نرسيد؟
استقبال نمايشنامه نويسان جوان در پرداختن به اين فضا (دفاع مقدس) چگونه است؟
استقبال نمايشنامه نويسان به استناد جشنواره دفاع مقدس در تئاتر، به نظر بد نيست؛ اما استقبال مهم است يا نتيجه؟ مسير مهم است يا مقصد؟ مى توان صاحب دو نظر بود و به تناسب هر نظر پاسخى داد. من معتقدم، اين قلم هاى رنجور و كم توان و كم دانش و غريزى، با امتزاج محدوديت ها، نتيجه اى فوق العاده نااميد كننده به دست مى دهند.
آيا آثار قابل توجهى در اين حوزه خلق شده است؟
نمى توان گفت «مطلقاً خير!» چون واقعيت ندارد. به هر رو گاه آثارى شايان اعتنا، ميان خيلاخيل اين كارها فله اى و انبوه ديده مى شود اما بررسى نسبت آمارى، تنها يأس مى آورد.
مسائل و مشكلات موجود در پرداختن به اين موضوع براى نويسندگان جوان چيست؟
مسائل و مشكلات عديده اى وجود دارد كه «محدوديت و ممنوعيت» مهم ترين آن ها است. ويژگى هاى خاص ژانر جنگ اجازه ايجاد محدوده هاى غيرمنطقى را از ما سلب مى كند، چرا كه از بسيارى جاذبه هاى طبيعى ژانرهاى ديگر بى بهره است. بنابراين اگر خلاقه نباشد، واجد زاويه و ديد و مسير ويژه نباشد، شكست آن حتمى است. منابع كافى، اطلاعات وافى، تحقيقات مكفى، بدون حضور توانايى و استعداد و همين طور مجوز پرداختن به زاويه هاى كور به كجا راه خواهد برد؟
مهم ترين دغدغه شما براى پرداختن به موضوعاتى از اين دست چيست؟
تنها شايد بتوانم به عرايض قبلى، اين نكته را اضافه كنم كه بيش و پيش از تمام اين مقوله ها، تقويت مهارت و تجربه در درام نويسى اهميت مى يابد. اوضاع آموزش، تجربه و عمل در حوزه درام نويسى وخيم است. دانشجويان، كارشناسان اين رشته مى شوند در حالى كه اكثراً كم توانند. آنانى كه در حوزه حرفه اى اين مقوله حاضرند سرگردان ميان سلايق مختلف، تجربه و تمرين، مدرنيته و سنت، شالوده هاى آشنا و شالوده شكنى هاى ناآشنا، دست و پا مى زنند و در جست وجوى رنگى از هويت و موجوديت قابل بحث خود را خسته مى كنند. تكليف خيلى چيزها بايد معلوم شود و پيش از تمام اين ها، بايد خود درام نويس تكليف خود را در زمينه سليقه و سبك و مسير نگاهش تعيين كند. اگر چنين نشود، اتحاد يك جهان نيز به او براى رسيدن به اثرى قابل توجه كمك نخواهد كرد!
|
